افت تاریخی بازار کامپیوترهای شخصی؛ هوش مصنوعی باعث حذف بیش از ۱۵ میلیون دستگاه از بازار شد

هوش مصنوعی ظرفیت تولید حافظه را تصاحب می‌کند

دلیل اصلی این افزایش سرسام‌آور قیمت‌ها، ساخت‌وسازهای بی‌سابقه دیتاسنترهای هوش مصنوعی است. غول‌های فناوری سرمایه‌های عظیمی را به سمت حافظه‌های HBM، که برای پردازنده‌های گرافیکی هوش مصنوعی ضروری هستند، سرازیر کرده‌اند. این تقاضای عظیم، تولیدکنندگان حافظه را وادار کرده تمرکز خود را به این بخش معطوف کنند؛ در نتیجه، ظرفیت تولید حافظه‌های مصرفی به‌شدت کاهش پیدا کرده است.

به زبان ساده، صنعت حافظه امروز در جهان بخش بزرگی از خطوط تولید خود را به رم و SSD مصرفی اختصاص نمی‌دهد و در عوض، این ظرفیت را برای تأمین نیاز مراکز داده هوش مصنوعی به کار می‌گیرد. در نتیجه، شکاف میان عرضه و تقاضا در بازار قطعات مصرفی هر روز افزایش می‌یابد.

مثال بارز این تغییر استراتژی، شرکت Micron است که در اواخر سال ۲۰۲۵ تولید رم و SSD تحت برند محبوب Crucial را متوقف کرد تا تمام تمرکز خود را روی تولیدات دیتاسنتری بگذارد. نتیجه این وضعیت آن است که تولیدکنندگان کامپیوتر برای تأمین تراشه‌های حافظه با یکدیگر رقابت می‌کنند، قیمت حافظه تا ۵۰۰ درصد افزایش پیدا کرده است و اکنون یک کیت ۱۲۸ گیگابایتی DDR5 بیش از ۳۰۰۰ دلار قیمت دارد. این جهش قیمتی، هزینه نهایی تولید کامپیوترهای شخصی را به‌شدت بالا برده و بسیاری از سازندگان را در تنگنای تأمین قطعه قرار داده است.

احتکار، پیش‌خرید و برهم خوردن تعادل بازار

تولیدکنندگان در برابر این بحران دست روی دست نگذاشتند. بسیاری از آن‌ها در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ اقدام به انبار کردن قطعات کردند تا از تورمی که انتظارش را داشتند، در امان بمانند.

همین مسئله دلیل اصلی کاهش عرضه در سه‌ماهه سوم است. آن‌ها با خریدهای سنگین و انبارداری، بخشی از تقاضای واقعی بازار را پیش از موعد پاسخ دادند و در نتیجه، آمار عرضه در فصل بعد را به‌طور مصنوعی پایین آوردند.

جیتیش اوبرانی، مدیر تحقیقات دستگاه‌های مصرفی در IDC، در این باره می‌گوید:

«آنچه اکنون می‌بینیم نتیجه خریدهای زودهنگام در نیمه اول سال است. فروشندگان برای فرار از افزایش قیمت‌ها، انبارهای خود را پر کردند و این موضوع روند فصلی بازار را به هم ریخته است. اکنون کانال‌های فروش نگران‌اند که این حجم از موجودی در بازاری که قیمت‌های بالا تقاضا را سرکوب کرده، روی دستشان بماند.»

اوبرانی هشدار می‌دهد که با وخیم‌تر شدن شرایط اقتصاد کلان، چشم‌انداز بازار در فصول آینده پیش از آنکه بهتر شود، بدتر خواهد شد.

او می‌گوید ترکیب قیمت‌های بالای حافظه، کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان و احتیاط فروشندگان می‌تواند برای بازار PC در ماه‌های پیش‌رو چالش‌های جدی‌تری ایجاد کند.