سرنوشت عجیب ماهواره‌های استارلینک؛ واقعیتی که کمتر گفته می‌شود

عمر ۵ ساله ماهواره‌های استارلینک

این روند بخشی از برنامه از پیش تعیین‌شده اسپیس‌ایکس برای نوسازی شبکه استارلینک محسوب می‌شود. ماهواره‌های این منظومه به گونه‌ای طراحی شده‌اند که حدود ۵ سال عمر عملیاتی داشته باشند. پس از پایان عمر مفید و کاهش ذخیره سوخت، ماهواره با استفاده از سوخت باقی‌مانده ارتفاع مدار خود را کاهش می‌دهد و وارد جو زمین می‌شود تا در اثر اصطکاک به‌طور کامل بسوزد.

اکنون که تعداد ماهواره‌های فعال استارلینک از ۱۰ هزار واحد فراتر رفته، خروج مداوم ماهواره‌های قدیمی به بخشی از عملیات روزمره این شبکه تبدیل شده است. برای مقایسه، اسپیس‌ایکس در فاصله دسامبر ۲۰۲۴ تا مه ۲۰۲۵ نیز ۴۷۲ ماهواره را از مدار خارج کرده بود.

بازگرداندن ماهواره‌ها به زمین صرفه اقتصادی ندارد

بازیابی ماهواره‌های استارلینک پس از پایان مأموریت، از نظر فنی و اقتصادی توجیهی ندارد. ماهواره‌های نسل اول بین ۲۶۰ تا ۲۹۵ کیلوگرم وزن دارند. وزن مدل‌های نسل دوم نیز به حدود ۸۰۰ تا ۱۲۵۰ کیلوگرم می‌رسد. بازگرداندن چنین ماهواره‌هایی به زمین بسیار پیچیده و پرهزینه است. به همین دلیل اسپیس‌ایکس از روش ورود کنترل‌شده به جو و نابودی کامل آنها استفاده می‌کند.

ارتقای سخت‌افزار و توسعه خدمات جدید

اسپیس‌ایکس همزمان در حال ارتقای سخت‌افزار شبکه استارلینک است. این شرکت روی توسعه ماهواره‌هایی با ظرفیت بیشتر کار می‌کند. قصد دارد خدمات جدیدی مانند Starlink Mobile را گسترش دهد. این سرویس امکان ارتباط مستقیم گوشی‌های هوشمند با ماهواره را فراهم می‌کند.

همچنین اسپیس‌ایکس در حال توسعه یک ماهواره پردازشی مداری با نام A1 است. این ماهواره به یک سامانه پردازشی ۱۲۰ کیلوواتی مجهز خواهد بود. برای پشتیبانی از توسعه استارلینک، اسپیس‌ایکس در حال ساخت کارخانه‌ای به مساحت حدود ۱۱ میلیون فوت مربع است.

بر اساس گزارش techspot، این مجموعه قرار است ظرفیت تولید انبوه ماهواره‌ها را فراهم کند. طبق برنامه شرکت، تا پایان سال ۲۰۲۷ امکان دستیابی به حدود ۱ گیگاوات ظرفیت پردازش مداری در سال را فراهم سازد.

برنامه گسترش به ۴۲ هزار ماهواره

از سوی دیگر، اسپیس‌ایکس همچنان هدف خود برای گسترش منظومه استارلینک به ۴۲ هزار ماهواره در مدار پایین زمین را دنبال می‌کند. این شرکت در ژانویه نیز مجوز FCC برای پرتاب ۷۵۰۰ ماهواره نسل دوم دیگر را دریافت کرده است.

نگرانی‌های زیست‌محیطی

با وجود تأکید اسپیس‌ایکس بر اینکه ماهواره‌های استارلینک هنگام ورود مجدد به جو به‌طور کامل می‌سوزند و بقایای قابل توجهی بر جای نمی‌گذارند، برخی پژوهشگران نسبت به پیامدهای ورود مداوم صدها یا هزاران ماهواره به جو زمین هشدار داده‌اند.