از Scroll Lock تا Pause؛ کلیدهایی که دیگر به درد نمیخورند
برخی از کلیدهای موجود بر روی کیبورد شما در واقع بازمانده دوران قدیم کامپیوترها هستند. کلیدهایی مثل Scroll Lock، Pause یا Insert که دیگر استفاده چندانی ندارند. در این مطلب از کیهان رایانه با این کلیدهای کممصرف بیشتر آشنا میشوید. در نهایت میفهمیم چرا همچنان بر روی کیبورد هستند. علاوه بر این، یاد میگیریم که چطور با یه ابزار ساده ویندوزی میتوانیم از آنها برای عملکردهای کاربردیتر استفاده کنیم.
مقدمه
بهجز کیبوردهای گیمینگ که ویژگیهای عجیبوغریب دارند، وقتی یک کیبورد یا لپتاپ میخرید دقیقاً میدانید چه چیزی گیرتان خواهد آمد. با اینکه طراحیها کلی این محصولات با یکدیگر متفاوت است، اما چیدمان کلی کلیدها روی کیبورد استاندارد شده است.
چرا هنوز کلیدهایی روی کیبوردها وجود دارند که عملاً هیچکس از آنها استفاده نمیکند؟
بعضی از این کلیدها کاملاً بیهدف شدهاند و بعضی دیگر فقط مزاحمند و جای کلیدهای کاربردیتر را اشغال کردهاند.
در ادامه این مطلب با برخی از این کلیدها آشنا شده و دلیل وجود آنها از گذشته تا به امروز را مرور میکنیم. در نهایت خواهیم گفت که علیرغم وجود این کلیدها، شما میتوانید استفاده بهتری از آنها داشته باشید.
کلید Scroll Lock
از میان سه کلید معروف «Lock»، شاید کلید Scroll Lock قدیمیترین و کماستفادهترین آنها باشد. در ظاهر این کلید هیچ کاری انجام نمیدهد، اما در واقع یک عملکرد دارد.
این کلید که بر روی برخی کیبوردها ScrLK نامگذاری شده است، نحوه رفتار کلیدهای جهتنما را تغییر میدهد. یعنی تصمیم میگیرد که با فشار دادن این کلیدها روی کیبورد، آیتم انتخابشده تغییر کند یا کل صفحه اسکرول شود.
دههها قبل، زمانی که اسکرول کردن محتوای یک برنامه یا پنجره کار سادهای نبود، این کلید ارزش واقعی داشت. در محیطهای متنی یا ترمینالها، کاربر میتوانست با استفاده از این کلید و کلیدهای جهتنما کل صفحه را جابهجا کند.
امروز فقط نرمافزارهای صفحه گسترده (Spreadsheet) از این قابلیت را پشتیبانی میکنند. به عنوان مثال، نرمافزارهایی همچون Excel و LibreOffice Calc همچنان از Scroll Lock پشتیبانی میکنند. اما Google Sheets و OnlyOffice امکان استفاده از این ویژگی را ندارند.
اگر با نرمافزار اکسل و فایلهای حجیم سروکار ندارید، این کلید عملاً یک فضای اضافی بیاستفاده و یک LED مزاحم روی کیبورد شماست.
کلید Pause/Break
احتمالاً بارها کلید Pause/Break را فشار دادهاید و تعجب کردهاید که چرا هیچچیزی واقعاً متوقف نمیشود!
اگرچه این کلید همچنان استفادههایی دارد، اما این استفادهها برای عموم مردم کاربردی نیست.
ریشه نام «Break» به دوران تلگراف برمیگردد. جایی که قطعکردن لحظهای مدار، راهی برای متوقف کردن فرستنده بود. این مفهوم بعدها وارد دنیای کامپیوتر شد.
البته با پیشرفت فناوری و از راه رسیدن سیستمهای جدید، کاربردهای امروزی این کلید نیز محدود شد.
در حال حاضر تنها کاربردهای این کلید عبارتاند از:
- متوقف کردن متن BIOS هنگام بوت شدن سیستم
- متوقف کردن خروجی Command Prompt یا PowerShell
- وقفه در فرایند Debug یا Build در ابزارهای توسعه و برنامهنویسی مثل Visual Studio
- متوقف کردن برخی بازیهای قدیمی
کلید Insert
کلید Insert احتمالاً آزاردهندهترین کلید روی کیبورد توصیف میشود. چون اگر سهواً آن را فشار دهید، وارد حالت Overtype میشوید. در واقع این کلید وظیفه جابهجایی بین این دو حالت را دارد:
- Insert: تایپ معمولی و اضافهکردن متن در نقطه فعلی
- Overtype: تایپ کردن و جایگزین کردن متن موجود
اما مشکل اصلی کجاست؟ اینکه قابلیت مورد بحث هیچ علامت ظاهری برای نشان دادن وضعیت و حالت فعلی کاربر (فعال/غیرفعال بودن Overtype) ندارد.
کلید Num Lock
اگر کیبوردتان نام پد (بخش اعداد سمت راست کیبورد) دارد، احتمالاً از آن برای تایپکردن سریع اعداد استفاده میکنید. اما با یک لمس تصادفی کلید Num Lock، این بخش از کیبورد را به مجموعهای از کلیدهای دارای عملکرد متفاوت تبدیل میکند.
در صورتی که این کلید فشرده شده و غیرفعال شود، کلیدهای 2، 6، 4 و 8 در این بخش به کلیدهای جهتنما تبدیل میشود. کلیدهای 1 و 7 جای خود را به کلیدهای End و Home میدهند. کلیدهای 3 و 9 نیز به کلیدهای Page Down و Page Up تبدیل میشوند. و در آخر، کلیدهای . و 0 نیز به Delete و Insert تبدیل میشود.
کلید Menu
کلید Menu یکی دیگر از بازماندههای عصر کامپیوترهای خانگی اولیه محسوب میشود. معمولاً این کلید در کنار کلید Windows سمت راست قرار دارد و عملکردش دقیقاً همان راست کلیک موس است. یعنی باز کردن منوی زمینه (Context Menu) است.
کلید Caps Lock
و در نهایت میرسیم به کابوس همیشگی، کلید Caps Lock. این کلید متخصص خراب کردن رمز عبور و متنهای انگلیسی محسوب میشود.
ریشه Caps Lock به ماشینتحریرها برمیگردد. جایی که نگهداشتن دستی Shift کار دشواری بود و یک مکانیزم قفل شونده برای تایپ طولانی حروف بزرگ لازم بود. بر همین اساس در ماشین تحریرهای پیشرفته این دکمه اضافه شد.
جمعبندی
هر کلید روی کیبورد زمانی برای خودش یک دلیل منطقی و کاربرد عملی داشته، اما بسیاری از آن نیازها سالهاست از بین رفتهاند. بخش بزرگی از چیدمان فعلی کیبوردها صرفاً میراث دوران کامپیوترهای ابتدایی، ماشینتحریرها و سیستمعاملهای قدیمی است. دورهای که محدودیتهای سختافزاری تعیین میکرد چه کلیدهایی باید وجود داشته باشند.
اما امروزه با وجود برنامههای پیشرفته، موسهای مدرن، میانبرهای هوشمند و روشهای بهتر برای کنترل سیستم، خیلی از این کلیدها عملاً نقش خود را از دست دادهاند .
اولین دیدگاه را ثبت کنید